De gemeente Almere greep veranderingen in wet- en regelgeving aan om het sociale veld opnieuw in te richten. Wethouder Ineke Smidt: "Wij willen aanvragen integraal behandelen, waardoor klanten écht antwoord krijgen op hun hulpvraag."
Het huidige sociale stelsel is volgens Smidt te veel verkokerd en gefragmenteerd. Met als gevolg dat klanten soms iets krijgen wat eigenlijk niet past bij hun zorgvraag. Na verloop van tijd kloppen ze weer bij de gemeente aan. "Door de nieuwe wet- en regelgeving rondom de AWBZ, Werken naar vermogen en jeugdzorg met elkaar te verbinden, kan de gemeente arrangementen bieden die veel effectiever zijn. De inwoners van Almere zullen daar uiteindelijk veel plezier van hebben."
Concreet betekent deze integrale aanpak, ook wel ´Almere in 3D´ genoemd, dat zorgvragen breed worden bekeken. "We kijken hoe groot de afstand is tot de arbeidsmarkt. En of er misschien belemmeringen zijn, bijvoorbeeld problematische schulden."
Denken vanuit burgerkracht
Een integrale aanpak en de nieuwe wet- en regelgeving vragen om een nieuwe manier van kijken en denken. Smidt beaamt dat zeker de mensen in de uitvoering een omschakeling moeten maken. "Ze zullen minder vanuit de regelgeving moeten kijken naar een aanvraag en meer vanuit de burgerkracht: wat kun je zelf en waar heb je ondersteuning nodig?"
Almere heeft eerder met de WMO al een dergelijke omslag in denken gemaakt en kan die kennis en ervaring nu hergebruiken. Daarnaast maakt de gemeente gebruik van een zogenoemde Eigen Kracht Wijzer. Die heeft ook een module ´werk´, zodat die inzetbaar is bij klanten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze wijzer geeft de klantmanager een startpunt voor een gesprek met de klant: hoe kan iemand stap voor stap zelf de regie in handen krijgen? "We breiden onze dienstverlening niet uit, kiezen voor een andere manier van werken. Niet afvinken, maar praten."
Slim en innovatief
Smidt hoopt dat volgend jaar inwoners van Almere die een zorgvraag hebben, een compleet antwoord krijgen, dankzij de integrale aanpak. En dat ze daarmee uiteindelijk de regie over hun leven (terug)krijgen. Vraag is natuurlijk: hoe komt Almere bij dat punt aan de horizon? De aftrap is eind 2011 gegeven met een stadsconferentie voor alle partners, zoals thuiszorg, sociale werkplaats, welzijnswerk, wooncorporaties en zorgaanbieders uit de regio. Half januari heeft een aantal werksessies plaatsgevonden met elk een eigen thema, bijvoorbeeld burgerkracht of ondersteuning (en de toegang hiertoe). Door steeds met alle betrokkenen bij elkaar te komen, weten partijen van elkaar wat er gaande is en kunnen zij hun stem laten horen. Zo hebben werksessies met het bedrijfsleven een convenant opgeleverd, waardoor in het MKB mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek kunnen krijgen.
Daarnaast heeft de gemeente een programmabureau samengesteld uit de meest innovatieve ambtenaren van afdelingen SZW, Welzijn, Onderwijs en Jeugdzorg. Zij maken een plan van aanpak en zijn in gesprek met de partners en met hun collega's in de uitvoering. "Gebruik de creativiteit die aanwezig is in je stad", adviseert Smidt. "Kies de mensen die net even een andere kijk hebben, die een frisse blik kunnen geven. En zet die mensen bij elkaar. Zo kom je tot een kanteling in je beleid."